Belgische technologie maakt automatisch diamantslijpen mogelijk

Geautomatiseerd diamanten slijpen: jarenlang bleef het een onbereikbare droom. Het Wetenschappelijk en Technisch Onderzoekscentrum voor Diamant (WTOCD) ontwikkelde een revolutionaire technologie die het onmogelijke mogelijk maakt. Het huzarenstukje wordt voor het eerst toegepast in de Fenix, een gloednieuwe machine die voor de Antwerpse diamantsector als geroepen komt.

De ontwikkeling van de nieuwe technologie is een mijlpaal voor de diamantindustrie. Yves Kerremans, directeur van WTOCD: “Automatisch slijpen is altijd een soort heilige graal geweest, maar het bleef technisch onmogelijk. Semi-automatisch slijpen bestond al wel, maar volledig automatisch slijpen bleef een verre droom. De nieuwe technologie betekent dan ook een echte doorbraak voor de hele industrie.”

Fenix, de gloednieuwe slijpmachine die door WTOCD werd ontwikkeld, kan diamanten wasonafhankelijk slijpen. Yves Kerremans: “Elke diamant heeft een ‘was’, een kenmerk dat de de optimale slijprichting bepaalt. Diamant kan je alleen slijpen met andere diamanten of bewerken met laserlicht. Als je slijpt met diamant, moet je voor elk facet de minst harde slijprichting vinden en toepassen. Dat kost tijd en maakt het slijpproces complexer. Als je beschikt over een technologie waarmee je wasonafhankelijk kan slijpen, wordt het slijpproces eenvoudiger en kan je sneller werken omdat je in alle richtingen kan slijpen.”

Koud slijpen

Een tweede, nog belangrijker aspect van de nieuwe technologie is de temperatuur. Yves Kerremans: “De nieuwe technologie maakt koud slijpen mogelijk. Bij het klassieke proces warmt diamant tijdens het slijpen heel snel op, tot een temperatuur van enkele honderden graden Celsius. Die warmte wordt snel afgegeven aan de metalen houder waarin de steen geklemd zit. Omdat die gaat uitzetten, kan je op de houder geen metingen verrichten zonder foutenmarge. Gevolg: automatisch slijpen zonder afwijkingen wordt onmogelijk.”

Met de nieuwe technologie kan diamant koud geslepen worden. Yves Kerremans: “De temperatuur van de diamant blijft tijdens het slijpen beperkt tot zo’n 30 à 35 graden Celsius. Dat is een doorbraak die nog belangrijker is dan het wasonafhankelijk slijpen, omdat je dankzij het koud slijpen metingen kan verrichten zonder uitzettingsfouten. Daardoor kan je automatisch slijpen zonder afwijkingen.”

Grote tijdswinst

De nieuwe machine zorgt voor een ronduit spectaculaire tijdswinst. Yves Kerremans: “Dankzij het wasonafhankelijk slijpen en het koude slijpproces gaat slijpen met de Fenix 10 tot 20 maal sneller dan met het klassieke proces, met een perfect resultaat.” Wordt diamantslijpen in Antwerpen daardoor economisch weer interessanter? Yves Kerremans: “Automatisering verkleint de impact van de loonkost. Ik verwacht dat de Fenix de afname van de slijpactiviteiten in Antwerpen kan stoppen en mogelijk zelfs keren. De machine is niet goedkoop, maar verdient zichzelf op relatief korte termijn terug.”

De Fenix heeft veel weg van een robot die diamanten kan slijpen. Yves Kerremans: “De technologie werd door WTOCD ontwikkeld en gepatenteerd. Voor de bouw van de machines werken we samen met een machinebouwer. De Fenix kan dezelfde bewegingen uitvoeren als een diamantslijper. Een diamantslijper zet de slijptang met de steen op de slijpschijf en beweegt de diamant over de schijf. De Fenix voegt gelijkaardige handelingen uit, aan de hand van drie lineaire assen en twee rotaties.”

Innovatie en rendement

De nieuwe technologie illustreert het grote belang van innovatie. Yves Kerremans: “Voor WTOCD is innovatie altijd het streefdoel. Wij willen het warm water niet opnieuw uitvinden. Als een beschikbare oplossing voldoende snel en nauwkeuring is, gaan we die niet opnieuw uitvinden. Maar als de bestaande technologie tekortschiet qua snelheid of nauwkeurigheid, is dat voor ons reden genoeg om een nieuwe project aan te vatten.”

Met de Fenix komt Antwerpen ook tegemoet aan de steeds verdergaande eisen die aan geslepen diamanten worden gesteld. Yves Kerremans: “Steeds vaker verwacht men triple excellent: perfecte proporties, perfecte symmetrie en perfect polish. Dan moet je diamanten ook naar die eisen kunnen slijpen en evalueren. De Fenix maakt dat mogelijk, zonder de hoge loonkosten die manueel slijpen op dit niveau met zich meebrengt.”

Een ander aspect is het streven naar het hoogst mogelijke rendement. Yves Kerremans: “Diamant is een peperdure grondstof. Uit de Lesotho Promise, goed voor 603 karaat, konden maar liefst 26 loepzuivere stenen worden gehaald. Zonder technologie is dat onmogelijk. Er gaan maanden overheen om de verdeling van zo’n steen te plannen, met 3D-modellen en gespecialiseerde software. Maar nieuwe technologie zal de diamantexperts niet vervangen. De hard- en software berekent en toont wat mogelijk is, maar voor de eindbeslissing blijft de expertise van echte kenners onontbeerlijk.”

Tools voor handel en nijverheid

WTOCD, gevestigd in Lier maar van oudsher sterk betrokken bij de Antwerpse diamantsector, is met de Fenix niet aan zijn proefstuk. Yves Kerremans: “We hebben al tal van tools ontwikkeld voor alle geledingen van de diamantsector, van nijverheid tot handel. Dat is onze opdracht. Ten behoeve van de industrie hebben we bijvoorbeeld ook de Avalon Plus ontwikkeld. Met die machine kan je de oppervlakte van een geslepen diamant evalueren zonder de steen uit de tang te nemen. De Avalon Plus toont de facetten van de diamant sterk uitvergroot op een beeldscherm en duidt de zones aan waar nog oneffenheden te vinden zijn.”

Andere technologieën werden ontwikkeld ten behoeve van de diamanthandelaar. Yves Kerremans: “Met de M-Screen, bedoeld voor mêlee (kleine diamanten ter grootte van maximum 0,2ct), kan je onderzoeken of een partij geslepen diamanten synthetische steentjes bevat. Het toestel onderzoekt tot vijf diamanten per seconde en haalt alle diamanten die mogelijk synthetisch zijn eruit. Op die manier moet slechts een klein gedeelte van de partij naar het labo voor nader onderzoek. Dat levert veel tijdswinst en een grote besparing op.”

Lees meer over Fenix

Deel deze pagina: